mmijpg.jpg (10811 bytes)

thback.gif (987 bytes)thup.gif (1019 bytes)thnext.gif (980 bytes)

บทคัดย่อ

วิทยานิพนธ์เรื่องนี้มุ่งศึกษาวิจัยการค้าสำเภาของไทยในสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้นทั้งนี้เพื่อที่จะได้ทราบถึงบทบาทอัน น่าจะส่งผลต่อการค้าสำเภาที่มีต่อสังคม เศรษฐกิจ และการปกครองของไทยในช่วงเวลานั้น สิ่งที่นำมาพิจารณาร่วมด้วยในการ ศึกษาวิเคราะห์เรื่องนี้ คือความเป็นมาของการค้าสำเภาก่อนสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น ทั้งนี้เพื่อให้เห็นความต่อเนื่องกันของกิจ การค้าประเภทนี้ซึ่งดำเนินมาเป็นระยะเวลานานแล้ว พร้อมกันนั้นก็ได้พิจารณาว่าสภาพสังคม เศรษฐกิจ และการปกครองของ ไทยในช่วงระยะเวลาดังกล่าวมีความสำคัญอย่างไรหรือไม่ต่อความเจริญก้าวหน้าของการค้าสำเภาทั้งของหลวงและของเอกชน กับทั้งศึกษานโยบายและวิธีดำเนินงาน รวมทั้งบทบาทของผู้มีส่วนเกี่ยวข้องกับการค้าสำเภาในระยะนี้ด้วย

ผลของการวิจัยพบว่า การค้าสำเภาโดยเฉพาะของหลวงให้ประโยชน์อย่างมหาศาลแก่ประเทศ ทั้งทางด้านสังคม เศรษฐกิจ และการปกครองทั้งทางตรง และทางอ้อม แม้กระนั้นการค้าสำเภาของหลวงจำเป็นต้องเลิกล้มไปหลังจากการทำสนธิ สัญญาบาวริง ด้วยความจำเป็นทางสถานการณ์ทางการเมือง อย่างไรก็ดีการค้าทางเรือของเอกชนยังคงดำเนินอยู่ต่อมา

ในทัศนะของผู้วิจัย การคมนาคมขนส่งทางเรือเป็นวิธีทางที่สะดวก และประหยัดทางหนึ่ง ซึ่งยังผลพลอยได้แก่ ประเทศในยามสงครามด้วย กล่าวคือ รัฐบาลสามารถใช้ทั้งเรือและกำลังคนเป็นกำลังสนับสนุนในการปฏิบัติการทางทหารได้โดย ไม่ยากนัก

ด้วยเหตุนี้การศึกษาวิจัยจึงน่าจะเป็นประโยชน์สำหรับเป็นทางในการศึกษาค้นคว้าวิจัยการพัฒนาการค้าทางเรือของ ไทยในระยะเวลาต่อมา อย่างที่เรียกในปัจจุบันว่า “พาณิชย์นาวี”