งานวิจัย 27
งานวิจัยเรื่อง การศึกษาภาพลักษณ์ของกิจการขนส่งทางทะเลในประเทศไทย

ชื่อผู้วิจัย ผศ.เพลินทิพย์ โกเมศโสภา

บทคัดย่อ

          การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ที่จะศึกษาถึงองค์ประกอบในการกำหนดภาพลักษณ์ของกิจการขนส่งทางทะเล โดยเฉพาะการ เปรียบเทียบภาพลักษณ์ระหว่างเรือพาณิชย์ไทยกับเรือพาณิชย์ต่างประเทศ (ในประเทศไทย) และศึกษาถึงการรู้จัก (Knowledge) การนึกได้ (Share of Mind) และทัศนคติ (Attitude) ของผู้ใช้บริการที่มีต่อเรือไทยและต่างประเทศ ตลอดจนปัญหาของกิจการ ขนส่งทางทะเลโดยรวม ข้อมูลการวิจัยนี้ได้จากการใช้แบบสอบถาม (Structrued interview) จำนวน 219 ราย ซึ่งแบ่งเป็นกลุ่ม ธุรกิจการค้าระหว่างประเทศหรือธุรกิจผลิตสินค้า จำนวน 145 ราย และกลุ่มธุรกิจรับจัดการขนส่งสินค้าทางทะเล (Freight Forwarder FWD) หรือ Broker อีกจำนวน 74 ราย นอกจากนี้ ยังใช้วิธีการสัมภาษณ์กลุ่มย่อย (Focus Group) ผู้ใช้บริการขนส่ง ทางทะเล 1 กลุ่ม การสัมภาษณ์ลึก (Depth Interview) ผู้บริหารกิจการเรือพาณิชย์ทั้งไทยและต่างประเทศจำนวน 6 ท่าน นักวิชาการพาณิชยนาวี 5 ท่าน และนิสิตสาขาพาณิชยนาวี 4 ท่าน

          ผลการศึกษาพบว่า ปัจจัยที่ใช้พิจารณาเพื่อเลือกใช้บริการเรือพาณิชย์ คือ ราคา/ค่าระวางที่เหมาะสม ตารางการเดินเรือที่ เหมาะสมแ ละการส่งสินค้าถึงจุดหมายได้ตรงเวลา ผู้ใช้บริการส่วนใหญ่จะใช้บริการสายการเดินเรือประจำเป็นหลัก และกว่า ร้อยละ 50 ที่มีการใช้เรือต่างประเทศอย่างเดียว รองลงมาคือใช้ทั้งเรือไทยและเรือต่างประเทศกว่าร้อยละ 30 ที่เหลือเป็นการ ใช้บริการเรือไทยซึ่งคิดเป็นสัดส่วนที่น้อยมาก รายชื่อ 3 อันดับแรกที่ผู้ใช้บริการสามารถนึกได้ล้วนแต่เป็นชื่อของเรือต่างประเทศ ทั้งสิ้น ได้แก่ เมอร์ส (MEARSK), เอ็นวายเค (NYK) และเอเวอร์กรีนหรือกรีนสยาม (Evergreen, Green Siam) ซึ่งแสดงว่า เรือต่างประเทศสามารถครองส่วนแบ่งในใจของผู้ใช้บริการได้เป็นอย่างดี ข้อบกพร่องที่สำคัญของเรือไทยคือ เครือข่ายน้อยกว่า เรือต่างประเทศ สายการเดินเรือมีช่วงสั้น ๆ ความไม่ตรงต่อเวลาของเรือเข้าและออก ขณะที่ข้อบกพร่องของเรือต่างประเทศ คือ การตัดสินใจบางครั้งช้าต้องรอจากบริษัทแม่ในต่างแดน ส่วนปัจจัยที่เป็นองค์ประกอบของภาพลักษณ์ในกิจการเรือพาณิชย์ คือ การส่งสินค้าถึงจุดหมายได้ตรงเวลา การแก้ปัญหาได้รวดเร็วและมีการรับประกันความเสียหายที่ดี ส่วนทัศนคติที่ผู้ใช้บริการ มีต่อเรือไทยและเรือต่างประเทศนั้น กล่าวได้ว่าน้ำหนักคะแนนเฉลี่ยที่ให้กับเรือต่างประเทศนั้นสูงกว่าเรือไทยในทุก ๆ ด้าน ไม่ว่าจะเป็นสภาพและความทันสมัยของกองเรือและเครื่องมือต่าง ๆ ในเรือ การบริการที่ดี สถิติ การสูญหายของสินค้าต่ำ การเสนอบริการที่ครบวงจร เครือข่ายที่กว้างขวาง และประเด็นที่ให้คะแนนน้ำหนักเรือต่างประเทศสูงมากกว่าเรือไทยเป็น พิเศษคือในเรื่องการใช้เทคโนโลยีในการจัดการและบริการ ตลอดจนระบบการจัดการที่ทันสมัย ทั้งหมดนี้ล้วนแต่ส่งผลให้ ภาพลักษณ์ของเรือไทยด้อยกว่าเรือต่างประเทศอย่างชัดเจน

          การที่ภาพลักษณ์ของกิจการเรือไทยด้อยกว่าเรือต่างประเทศนั้นเป็นผลสืบเนื่องมาจากปัญหาหลาย ๆ ประการ ทั้งจาก ลักษณะเฉพาะของกิจการพาณิชยนาวีเอง และปัญหาจากนโนบาย ข้อกำหนด ระเบียบต่าง ๆ ของภาครัฐบาล ดังนั้นแนวทาง ในการแก้ปัญหาเหล่านี้จึงเป็นเรื่องสำคัญ ซึ่งได้แก่ การใช้มาตรการต่างๆ เพื่อเป็นการส่งเสริมและสร้างแรงจูงใจแก่ผู้ประกอบ การพาณิชยนาวีไทย ตลอดจนลดข้อเสียเปรียบต่าง ๆ เมื่อเทียบเรือพาณิชย์ต่างประเทศ ซึ่งมาตรการเหล่านี้ ได้แก่ การให้เงิน อุดหนุน การยกเว้นภาษีรายได้บางประเภท การยกเลิกข้อกำหนดหรือกฎหมายที่ล้าสมัยและไม่เป็นธรรม การให้สิทธิพิเศษแก่ กองเรือพาณิชย์ไทย

          อย่างไรก็ตามในส่วนของเรือพาณิชย์ไทยเองต้องมีการพัฒนาและกำหนดกลยุทธ์ให้สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงและ กระบวนการแข่งขันในระดับสากล โดยการกำหนดตลาดที่เฉพาะ Focus และมีการร่วมเป็นพันธมิตร (Alliance) กัน เพื่อเสริมสร้าง เครือข่ายและบริการให้เกิดประสิทธิภาพมากที่สุด ภาพลักษณ์ของกิจการขนส่งทางทะเลจัดว่ามีความสำคัญและสัมพันธ์กันหมด ในภาพรวมโดยต้องผสมผสานกับธุรกิจเชื่อมต่อและธุรกิจที่สนับสนุนอื่น ๆ อย่างครบวงจร

poshorsa.gif (203 bytes)