ท่าเรือตันจงเปเลพาส (Tanjung Pelepas Port)

จัดทำข้อมูลโดย : สุมาลี สุขดานนท์
ปีที่จัดทำ : กรกฎาคม 2554

        ท่าเรือตันจงเปเลพาสเป็นท่าเรือที่ก่อสร้างขึ้นใหม่และเปิดให้บริการเมื่อปี 1999 ท่าเรือแห่งนี้ แตกต่างจากท่าเรือหลักอื่นๆ ของมาเลเซียในบริเวณช่องแคบมะละกา ได้แก่ ท่าเรือแคลงและท่าเรือปีนัง ซึ่งเป็นท่าเรือเก่าแก่มีประวัติความเป็นมายาวนาน

        รัฐบาลมาเลเซียให้ความสำคัญในการก่อสร้างและพัฒนาท่าเรือตันจงเปเลพาสอย่างเต็มที่ ทั้งในด้านงบประมาณและการวางนโยบายเพื่อเสริมสร้างความสามารถในการแข่งขัน โดยกำหนดและพัฒนาท่าเรือแห่งนี้ให้เป็นท่าเรือเปลี่ยนถ่ายเรือ (Transhipment Hub) ที่สำคัญของภูมิภาค ส่งผลให้ท่าเรือตันจงเปเลพาสติด 1 ใน 20 ท่าเรือที่มีตู้สินค้าผ่านท่ามากที่สุดของโลกมาโดยตลอด

ท่าเรือตันจงเปเลพาส ท่าเรือที่เติบโตเร็วที่สุดในโลก
        แนวคิดริเริ่มการก่อสร้างท่าเรือตันจงเปเลพาสเกิดขึ้น เนื่องจากท่าเรือยะโฮร์หรือท่าเรือ Pasir Gudang ซึ่งเป็นท่าเรือหลักของรัฐยะโฮร์ มีปริมาณสินค้าเพิ่มมากขึ้น และคาดการณ์ว่าในปี 2000 ท่าเรือยะโฮร์จะเข้าสู่สภาวะท่าเรือแออัด ดังนั้นในปี 1990 การท่าเรือยะโฮร์ (Johor Port Authority) จึงเริ่มศึกษาหาพื้นที่ก่อสร้างท่าเรือใหม่ เพื่อรองรับความต้องการการขนส่งสินค้าที่เพิ่มมากขึ้นในอนาคต ผลการศึกษาพบว่าบริเวณตันจงเปเลพาส ซึ่งอยู่ทางทิศตะวันตกของท่าเรือยะโฮร์เหมาะสมที่จะก่อสร้างเป็นท่าเรือแห่งใหม่1

        ปี 1997 การก่อสร้างท่าเรือเริ่มขึ้น ตามแผนพัฒนาท่าเรือระยะที่ 1 ก่อสร้างท่าเทียบเรือตู้สินค้า 6 ท่า ความยาวหน้าท่า ท่าละ 360 เมตร2 ท่าเรือตันจงเปเลพาสมีปริมาณตู้สินค้าเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว และได้รับบันทึกว่ามีปริมาณตู้สินค้าผ่านท่า 1 ล้าน TEUs เร็วที่สุดในโลก กล่าวคือ เมื่อท่าเทียบเรือตามแผนพัฒนาท่าเรือระยะที่ 1 ก่อสร้างแล้วเสร็จและเริ่มประกอบการครั้งแรกในวันที่ 10 ตุลาคม 19993 จนถึงวันที่ 4 มิถุนายน 2001 มีตู้สินค้าผ่านท่า 1 ล้าน TEUs รวมระยะเวลาเพียง 571 วัน4 ต่อมาในเดือนสิงหาคม 2002 เริ่มก่อสร้างท่าเทียบเรือตู้สินค้าตามแผนการพัฒนาท่าเรือในระยะที่ 2 โดยทำการขุดลอกร่องน้ำให้กว้างขึ้นจาก 200 เมตร เป็น 400 เมตร และความลึกหน้าท่าจาก 14 เมตร เป็น 16 เมตร เพื่อให้สามารถรองรับเรือขนาดใหญ่ขึ้น5

ทำเลที่ตั้งของท่าเรือ
        ท่าเรือตันจงเปเลพาสตั้งอยู่ที่ ละติจูดที่ 01 ํ 21' 58.85" องศาเหนือ ลองกิจูด 103 ํ 32' 12" องศาตะวันออก6 บริเวณปากแม่น้ำ Pulai ทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ของรัฐยะโฮร์ ใช้เวลาเดินเรือจากช่องแคบมะละกาถึงท่าเรือประมาณ 45 นาที7 ท่าเรืออยู่ใกล้กับท่าเรือสิงคโปร์และท่าเรือยะโฮร์ โดยห่างจากท่าเรือทั้งสอง 11 กิโลเมตร และ 40 กิโลเมตร ตามลำดับ8

แผนที่ตั้งท่าเรือตันจงเปเลพาส
ที่มา : IEM Magazine. Tanjung Pelepas, Johor [Online]. Available from http://mcleon.tripod.com/pelepas/pelepas.htm [4 July 2011].
การบริหารจัดการท่าเรือ
        วันที่ 24 มีนาคม 1995 รัฐบาลมาเลเซียและบริษัท Seaport Terminal (Johor) ผู้ประกอบการท่าเรือยะโฮร์ ลงนามในสัญญาสัมปทานระยะเวลา 60 ปี เพื่อก่อสร้างและพัฒนาท่าเรือตันจงเปเลพาสและในปี 1999 ได้จัดตั้งบริษัท Pelabuhan Tanjung Pelepas (PTP) เพื่อบริหารและประกอบการท่าเรือ9 โดยมีบริษัท MMC กลุ่มบริษัทโลจิสติกส์ พลังงาน เชื้อเพลิงและงานก่อสร้างโครงสร้างพื้นฐาน ถือหุ้นร้อยละ 70 ที่เหลืออีกร้อยละ 30 ถือหุ้นโดยบริษัท A.P.Moller Maersk10 ซึ่งเป็นสายเดินเรือที่ใหญ่ที่สุดในโลก และตั้งแต่เดือนสิงหาคม 2000 ได้ย้ายฐานการขนส่งตู้สินค้าจากท่าเรือสิงคโปร์มาท่าเรือนี้แทน เพื่อเป็นศูนย์กลางตู้สินค้าในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดย Maersk คาดการณ์ว่าจะขนถ่ายตู้สินค้าผ่านท่าเรือแห่งนี้ปีละ 2 ล้าน TEUs11

สิ่งอำนวยความสะดวกในท่าเรือ
        แผนพัฒนาท่าเรือตันจงเปเลพาสปี 1995-2020 แบ่งออกเป็น 5 ระยะ โดยระยะที่ 1-2 ก่อสร้างท่าเทียบเรือตู้สินค้า ส่วนระยะที่ 3-5 จะก่อสร้างท่าเทียบเรือตู้สินค้า ท่าเทียบเรือสินค้าเหลว และท่าเทียบเรือสินค้าเทกอง โดยสิ้นแผนพัฒนาที่กำหนดไว้ ท่าเรือตันจงเปเลพาสจะมีท่าเทียบเรือทั้งหมด 95 ท่า ในส่วนของท่าเทียบเรือตู้สินค้าจะมีขีดความสามารถในการรับตู้สินค้า 150 ล้าน TEUs ต่อปี12

        ปัจจุบันท่าเรือตันจงเปเลพาสมีท่าเทียบเรือตู้สินค้า 12 ท่า ประกอบด้วย ท่าเทียบเรือตู้สินค้าที่ก่อสร้างตามแผนพัฒนาท่าเรือระยะที่ 1 คือ ท่าเทียบเรือหมายเลข 1-6 ความยาวหน้าท่า ๆ ละ 360 เมตร ความลึกหน้าท่า 15 เมตร และท่าเทียบเรือตู้สินค้าที่ก่อสร้างแล้วเสร็จตามแผนพัฒนาท่าเรือระยะที่ 2 จำนวน 6 ท่า คือ ท่าเทียบเรือหมายเลข 7-12 ความยาวหน้าท่า ๆ ละ 360 เมตร ความลึกหน้าท่า 17-19 เมตร13ท่าเทียบเรือตู้สินค้าทั้ง 12 ท่า มีขีดความสามารถในการรับตู้สินค้ารวม 8 ล้าน TEUs ต่อปี และมีลานวางเรียงตู้สินค้าที่มีขีดความสามารถรองรับตู้สินค้าบนพื้น (Ground Slot) 37,800 TEUs สามารถจัดเก็บตู้สินค้าได้ 6,237,000 TEUs ต่อปี

        นอกจากนี้ท่าเรือยังมีสิ่งอำนวยความสะดวกอื่น ๆ ได้แก่ เขตปลอดอากร ซึ่งจัดตั้งขึ้นในเดือนมีนาคม 1998 โดยมี PTP เป็นผู้บริหารจัดการและประกอบการเขตปลอดอากร ครอบคลุมพื้นที่ 1,000 เอเคอร์ แบ่งเป็น Free Commercial Zone เช่น โรงพักสินค้า คลังสินค้า ศูนย์กระจายสินค้า ในพื้นที่ 400 เอเคอร์ และ Free Industrial Zone ได้แก่ โรงงานอุตสาหกรรมเบา อุตสาหกรรมขนาดกลางและอุตสาหกรรมหนัก พื้นที่ 600 เอเคอร์14

แผนผังท่าเรือตันจงเปเลพาส
ที่มา : Port of Tanjung Pelepas. Master Plan [Online]. Available from http://www.ptp.com.my/masterplan.html [6 July 2011]

แผนพัฒนาท่าเรือในอนาคต
        ท่าเรือดำเนินงานก่อสร้างท่าเทียบเรือตู้สินค้าเพิ่มเติมอีก 2 ท่า ตามแผนพัฒนาท่าเรือระยะที่ 2 และมีปริมาณตู้สินค้าผ่านท่าเพิ่มขึ้น 1 ล้าน TEUs ในปี 201115



1 Allard Renkema and David Kinlan. Tanjung Pelepas Port : From Jungle to Malaysia's Newest Container Port Abstract [Online]. Available from http://www.terra-et-aqua.com/dmdocuments/Terra-et-Aqua_nr80_01.pdf [1 July 2011].

2Allard Renkema and David Kinlan.Tanjung Pelepas Port : From Jungle to Malaysia's Newest Container Port Abstract [Online]. Available from http://www.terra-et-aqua.com/dmdocuments/Terra-et-Aqua_nr80_01.pdf [1 July 2011].

3Port of Tanjung Pelepas. Corporate - Historical Journey 1999 [Online]. Available from http://www.ptp.com.my/history-1999.html [4 July 2011].

4Port of Tanjung Pelepas. Corporate - Historical Journey 2001 [Online]. Available from http://www.ptp.com.my/history-2001.html [6 July 2011].

5Port of Tanjung Pelepas. Corporate - Historical Journey 2002 [Online]. Available from http://www.ptp.com.my/history-2002.html [4 July 2011].

6World Port Source. Tanjung Pelepas Port. [Online]. Available from : http://www.worldportsource.com/ports/MYS_Tanjung_Pelepas_Port_1442.php [7 July 2011].

7Port of Tanjung Pelepas. Feature - HistorStrategic Location [Online]. Available from http://www.ptp.com.my/strategic.html [4 July 2011].

8Allard Renkema and David Kinlan.Tanjung Pelepas Port : From Jungle to Malaysia's Newest Container Port Abstract [Online]. Available from http://www.terra-et-aqua.com/dmdocuments/Terra-et-Aqua_nr80_01.pdf [1 July 2011].

9Bloomberg Buinessweek. Pelabuhan Tanjung Pelepas : Private Company Information [Online]. Available from http://investing.businessweek.com/research/stocks/private/snapshot.asp?privcapId=23600911 [5 July 2011].

10MMC Corperation. Transport & Logistic - Transhipment Hub [Online]. Available from http://www.mmc.com.my/transhipment.asp [5 July 2011].

11Maersk Line Shipping. Introduction - Maersk Line in Malysia [Online]. Available from http://www.maerskline.com/link/?page=lhp&path=/asia/malaysia/general/introduction [5 July 2011].

12Marshall Cavendish. Malaysia Logistic Directory 2010/2011 - New Developments in Logistics Sector Promise to Bring The Industry To Greater Hights [Online]. Available from http://www.msialogistics.com/IndProf%5CMLD%5Cmldeditorial.pdf [6 July 2011].

13Allard Renkema and David Kinlan. Tanjung Pelepas Port : From Jungle to Malaysia's Newest Container Port Abstract [Online]. Available from http://www.terra-et-aqua.com/dmdocuments/Terra-et-Aqua_nr80_01.pdf [1 July 2011].

14Port of Tanjung Pelepas. Service - Free Zone [Online]. Available from http://www.ptp.com.my/freezone.html [5 July 2011].

15MMC Corperation. Transport & Logistic - Port of Tanjung Pelepas [Online]. Available from http://www.mmc.com.my/transhipment.asp [5 July 2011].
ท่านคือผู้เข้าชมคนที่
สงวนลิขสิทธิ์ สถาบันการขนส่ง จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ชั้น 6 อาคารประชาธิปก-รำไพพรรณี ถนนพญาไท ปทุมวัน กรุงเทพ ฯ 10330 Email : tri@chula.ac.th