ท่าเรือไซง่อน (Saigon Port)

จัดทำข้อมูลโดย : สุมาลี สุขดานนท์
ปีที่จัดทำ : ธันวาคม 2554

        ท่าเรือไซง่อนเป็นท่าเรือที่สำคัญของเวียดนามและมีประวัติความเป็นมานานกว่าร้อยปีแม้ว่าประเทศเวียดนามเพิ่งจะรวมกันเป็นประเทศในปี 1976 แต่ท่าเรือแห่งนี้ได้รับการพัฒนาอย่างต่อเนื่องมีบทบาทสำคัญทางเศรษฐกิจและเป็นประตูการค้าของเวียดนามตอนใต้

ประวัติท่าเรือ

        ในศตวรรษที่ 17 บริเวณท่าเรือไซง่อนในปัจจุบันเป็นหมู่บ้านชาวประมงเล็ก ๆ ชื่อว่า"Prey Nokor" ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของกัมพูชาในช่วงปี 1627 - 1673 เกิดสงครามกลางเมืองในเวียดนามชาวเวียดนามอพยพหนีภัยสงครามและส่วนหนึ่งเข้ามาตั้งรกรากในหมู่บ้านนี้ประกอบกับกัมพูชาอ่อนแอจากการทำศึกกับสยาม จึงไม่สามารถหยุดการเข้ามาของชาวเวียดนามได้ บริเวณนี้กลายเป็นของเวียดนามโดยเรียกว่า "ไซง่อน"(Saigon)และมีการจัดตั้งด่านเก็บภาษี1 แสดงให้เห็นว่าไซ่ง่อนเป็นศูนย์กลางการค้าที่สำคัญของเวียดนามใต้

ท่าเรือไซง่อนในช่วงที่ฝรั่งเศสครอบครอง ปี 1866


ท่าเรือไซง่อน ในปี 1890
ที่มา: Doan Bac and Doan Thinh. Saigon in old photos
[Online]. Available from:
http://english.vietnamnet.vn/en/vietnam-in-photos
/7827/saigon-in-old-photos.html
[19 December, 2011].

        การก่อสร้างท่าเรือไซง่อนให้ทันสมัยเกิดขึ้นในช่วงศตวรรษที่ 19 เมื่อฝรั่งเศสแผ่อิทธิพลมายังอินโดจีนและยึดเมืองไซง่อนในปี18592 โดยมีจุดประสงค์เพื่อพัฒนาให้เป็นท่าเรือหลักของฝรั่งเศสในเวียดนามตอนใต้(Cochi China)ต่อมาในปี 1860 ฝรั่งเศสตั้งชื่อท่าเรือว่า "ท่าเรือพาณิชย์ไซง่อน"(Saigon Commercial Port)3 ในปี 1954 เมื่อฝรั่งเศสลงนามในข้อตกลงที่เจนีวาที่จะให้เอกราชแก่เวียดนาม แต่แบ่งประเทศเวียดนามออกเป็น 2 ส่วน คือ เวียดนามเหนือและเวียดนามใต้ ท่าเรือพาณิชย์ไซง่อนกลายเป็นท่าเรือหลักของเวียดนามใต้ซึ่งมีระบบเศรษฐกิจแบบทุนนิยม

        ในยุคสงครามเย็น สหรัฐอเมริกาสนับสนุนเวียดนามใต้ให้ทำสงครามกับเวียดนามเหนือ หรือเรียกว่า "สงครามเวียดนาม" (ปี 1965 - 1975) ท่าเรือพาณิชย์ไซ่ง่อนถูกใช้เป็นฐานทัพสหรัฐ ฯ จนกระทั่งในปี 1975 เวียดนามเหนือบุกยึดเมืองไซง่อน และนำมาสู่ได้มีการประกาศรวมเวียดนามเหนือและเวียดนามใต้อย่างเป็นทางการในวันที่ 2 กรกฎาคม 1976 และมีการจัดตั้งรัฐบาลที่กรุงฮานอย4 ในวันที่ 25 กรกฎคม 1975ได้มีการชื่อท่าเรือเป็น "ท่าเรือไซง่อน" ตามประกาศของกระทรวงการคมนาคมและขนส่งเมื่อ5 ท่าเรือแห่งนี้กลายเป็นท่าเรือหลักของประเทศเวียดนาม

ทำเลที่ตั้งของท่าเรือ

        ท่าเรือไซง่อนตั้งอยู่ในแม่น้ำไซง่อน6 อยู่บริเวณห่างจากสามเหลี่ยมปากแม่น้ำโขงประมาณ80 กิโลเมตร7 และตั้งอยู่ในเมืองโฮจิมินห์ (เมืองไซ่ง่อนเดิม)ณ ละติจูด 10 ํ 50' เหนือ ลองกิจูด 106 ํ 45' ตะวันออก

แผนผังท่าเรือไซง่อน
ที่มา: Vietnam Sea Port Association. Saigon Port [Online]. Available from: http://www.vpa.org.vn
/enlish/members/South/saigon
[16 December, 2011].









ร่องน้ำ

        ร่องน้ำเข้าสู่ท่าเรือไซง่อนมีความยาวรวม 85 กิโลเมตร โดยวัดจากที่จอดทอดสมอเรือหวุงเต่า(Vung Tau) หรือหลักผูกเรือหมายเลข 0 ถึงท่าเรือไซง่อนน้ำลึกประมาณ 8.5 เมตร สามารถรับเรือขนาดไม่เกิน32,000 dwt8

ร่องน้ำของท่าเรือไซง่อน
ที่มา: Saigon Port Company Limited. Facilities-Channel [Online]. Available from:
http://www.csg.com.vn/html/channel.htm [15 December, 2011].








การบริหารท่าเรือและประกอบการท่าเรือ

        หลังจากมีจัดตั้งรัฐบาลเวียดนามในปี 1976 กระทรวงคมนาคมและขนส่งเป็นผู้บริหารและประกอบการท่าเรือ ต่อมาในปี 1996 ได้จัดตั้งสายเดินเรือแห่งชาติเวียดนาม หรือ Vinalines(Vietnam National Shipping Lines) เป็นหน่วยงานในสังกัดกระทรวงคมนาคมและขนส่ง เพื่อดูแลสายเดินเรือและท่าเรือหลักของประเทศ รวมทั้งท่าเรือไซง่อน จนกระทั่งในปี 2007 สายเดินเรือแห่งชาติเวียดนามได้จัดตั้ง บริษัท Saigon Port จำกัด เพื่อบริหารและประกอบการท่าเรือไซง่อน9 นอกจากท่าเรือไซ่ง่อน บริษัท Saigon Port จำกัด ยังเป็นผู้ประกอบการท่าเรือ Phu My Steel Portซึ่งตั้งอยู่ในจังหวัดบะเหรี่ย-หวุงเต่า (Ba Ria-Vung Tau)10

สิ่งอำนวยความสะดวกในท่าเรือ

- ท่าเทียบเรือ

        ท่าเรือไซง่อนประกอบด้วยท่าเทียบเรือ 3 ท่า คือ ท่าเทียบเรือHhaRong-Khanh Hoi ท่าเทียบเรือ Tan Thuan 1 และท่าเทียบเรือ Tan Thuan 211







ที่ตั้งท่าเทียบเรือไซง่อน
ที่มา: Saigon Port Company Limited. Facilities-maps [Online]. Available from:
http://www.csg.com.vn/html/maps.htm [15 December, 2011].


ที่มา: Saigon Port Company Limited. Facilities-Berth[Online]. Available from:
http://www.csg.com.vn/html/Berth.htm [15 December, 2011].

        1) ท่าเทียบเรือHhaRong-Khanh Hoi

        ท่าเทียบเรือนี้มีท่าเทียบเรือย่อย 14 ท่า มีความยาวหน้าท่ารวม 1,735เมตร ความลึกหน้าท่า7.3 - 10 เมตร มีคลังสินค้า 10 หลัง พื้นที่รวม 22,120 ตารางเมตรและลานวางสินค้ากลางแจ้ง พื้นที่รวม 179,438 ตารางเมตร สินค้าผ่านท่า ได้แก่สินค้าทั่วไป ตู้สินค้า และผู้โดยสาร

ท่าเทียบเรือ HhaRong-Khanh Hoi
ที่มา: Saigon Port Company Limited. Facilities-Picture Gallery [Online]. Available from: http://www.csg.com.vn
/html/hinh2009.htm
[15 December, 2011].

        2) ท่าเทียบเรือ Tan Thuan 1

        ท่าเทียบเรือนี้มีท่าเทียบเรือย่อย 5 ท่า ประกอบด้วยท่าเทียบเรือสินค้า 4 ท่า ความยาวหน้าท่ารวม 713 เมตร และท่าเทียบเรือลำเลียง 1 ท่า มีความยาวหน้าท่า 70เมตร และความลึกหน้าท่าประมาณ 11 - 12 เมตร มีคลังสินค้า 3 หลัง พื้นที่รวม 9,848 ตารางเมตร และลานวางสินค้ากลางแจ้ง พื้นที่รวม 88,475ตารางเมตร สินค้าผ่านท่า ได้แก่ สินค้าทั่วไป ตู้สินค้า รถยนต์

ท่าเทียบเรือ Tan Thuan 1
ที่มา: Tan Thuan Terminal. Picture [Online]. Available from: http://www.csg.com.vn/html/thanhvien/tthuan/picture.html [15 December, 2011].

        3) ท่าเทียบเรือ Tan Thuan 2

        ท่าเทียบเรือนี้มีความยาวหน้าท่ารวม 222 เมตร ความลึกหน้าท่า10.5 เมตร มีคลังสินค้า 4 หลัง พื้นที่รวม 8,712 ตารางเมตร และลานวางสินค้ากลางแจ้ง พื้นที่รวม 17,000ตารางเมตร สินค้าผ่านท่า ได้แก่ สินค้าเทกอง และสินค้าทั่วไป


การขนถ่ายข้าวสารบริเวณท่าเทียบเรือTan Thuan2
ที่มา: The Saigon Times Daily. Thailand's Higher Rice Price Seen Buoying Vietnam Exports [Online]. Available from:
http://english.thesaigontimes.vn/Home/business/trade/17667/ [19 December, 2011].
- ทุ่นผูกเรือกลางน้ำ

        ทุ่นผูกเรือกลางน้ำ (Buoy)ที่อยู่ในความดูแลของบริษัท Saigon Port จำกัดมี 31 ทุ่น ระดับความลึกตั้งแต่ 3.5-11.5 เมตร โดยตั้งอยู่ในเมืองโฮจิมินห์ จังหวัดบะเหรี่ย-หวุงเต่า และจังหวัดดงไน่(Dong Nai)สินค้าที่ขนถ่ายกลางน้ำ ได้แก่ สินค้าทั่วไป สินค้าเทกอง และตู้สินค้า

ทุ่นผูกเรือกลางน้ำในความดูแลของบริษัท Saigon Port

ที่มา: : Saigon Port Company Limited. Facilities-Berth[Online]. Available from: http://www.csg.com.vn/html/Berth.htm[16 December, 2011].


แผนพัฒนาท่าเรือในอนาคต

        ท่าเรือไซง่อนไม่มีแผนการก่อสร้างท่าเรือใหม่ มีแต่การพัฒนาและปรับปรุงท่าเทียบเรือเดิมให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น



1World Soure Port.Vietnam - Saigon Port [Online]. Available from: http://www.worldportsource.com/ports/VNM_Saigon_Port_1458.php [14 December, 2011].

2ศรศักร ชูสวัสดิ์. ประวัติศาสตร์เวียดนามโดยสังเขป [Online]. Available from: http://www.cma.ac.th/histdept/e-texts/articles/viethist.pdf[15 December, 2011].

3Saigon Port Company. History [Online].Available from: http://www.csg.com.vn/html/aboutcsg.htm[15 December, 2011].

4ศรศักร ชูสวัสดิ์. ประวัติศาสตร์เวียดนามโดยสังเขป [Online]. Available from: http://www.cma.ac.th/histdept/e-texts/articles/viethist.pdf[15 December, 2011].

5World Soure Port.Vietnam - Saigon Port [Online]. Available from: http://www.worldportsource.com/ports/VNM_Saigon_Port_1458.php [14 December, 2011].

6Saigon Port Company. History [Online].Available from: http://www.csg.com.vn/html/aboutcsg.htm[15 December, 2011].

7World Soure Port.Vietnam - Saigon Port [Online]. Available from: http://www.worldportsource.com/ports/VNM_Saigon_Port_1458.php [14 December, 2011].

8Saigon Port Company Limited. Facilities-Channel [Online].Available from: http://www.csg.com.vn/html/channel.htm [15 December, 2011].

9Saigon Port Company Limited. Information.Available from: http://www.csg.com.vn/html/138-2008-qd.htm [16 December, 2011].

10Saigon Port Company Limited. Facilities-Berth [Online].Available from: http://www.csg.com.vn/html/berth.htm [15 December, 2011].

11Saigon Port Company Limited. Facilities-Berth [Online].Available from: http://www.csg.com.vn/html/berth.htm [15 December, 2011].

12เรื่องเดียวกัน.

13Saigon Port Company Limited. Facilities-Storage [Online].Available from: http://www.csg.com.vn/html/Storage.htm [15 December, 2011].

14Vietnam Sea Port Association.Saigon Port [Online].Available from: http://www.vpa.org.vn/enlish/members/South/saigon[15 December, 2011].

15Saigon Port Company Limited. Facilities-Berth [Online].Available from: http://www.csg.com.vn/html/berth.htm [15 December, 2011].

16Saigon Port Company Limited. Facilities-Storage [Online].Available from: http://www.csg.com.vn/html/Storage.htm [15 December, 2011].

17Vietnam Sea Port Association.Saigon Port [Online].Available from: http://www.vpa.org.vn/enlish/members/South/saigon[15 December, 2011].

18Saigon Port Company Limited. Facilities-Berth [Online].Available from: http://www.csg.com.vn/html/berth.htm [15 December, 2011].

19Saigon Port Company Limited. Facilities-Storage [Online].Available from: http://www.csg.com.vn/html/Storage.htm [15 December, 2011].

20Saigon Port Company Limited. Facilities-Berth [Online].Available from: http://www.csg.com.vn/html/berth.htm [15 December, 2011].

21Vietnam Sea Port Association.VPAList of Port Certified As ISPS CODE Compliant [Online]. Available from: http://www.vpa.org.vn/english/isps/status.jsp#buoy [16 December, 2011].
ท่านคือผู้เข้าชมคนที่
สงวนลิขสิทธิ์ สถาบันการขนส่ง จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ชั้น 6 อาคารประชาธิปก-รำไพพรรณี ถนนพญาไท ปทุมวัน กรุงเทพ ฯ 10330 Email : tri@chula.ac.th