ท่าเรือพนมเปญ(Phnom PenhAutonomous Port)

จัดทำข้อมูลโดย : สุมาลี สุขดานนท์
ปีที่จัดทำ : พฤษภาคม 2555

        ท่าเรือพนมเปญมีบทบาทสำคัญต่อการเมือง เศรษฐกิจและสังคมของกัมพูชา เพราะเป็นประตูการค้าและศูนย์กระจายสินค้าที่สำคัญของประเทศ

สภาพทั่วไปท่าเรือพนมเปญ
ที่มา: Mercator Media Ltd.Home/Features/Area & Trade Reviews /
Port Profiles /Phnom Penh /Cambodian rebirth
[Online].
Available from: http://www.portstrategy.com/_data/assets/image
/0009/406629/Phnom-Penh.jpg
[30 April, 2012].


ประวัติท่าเรือ1

        ท่าเรือพนมเปญเป็นท่าเรือเก่าแก่ของกัมพูชาบริเวณนี้เป็นเมืองหลวงของอาณาจักรเขมร ตั้งแต่ ค.ศ. 1434 ต่อมาประชาชนได้อพยพหนีภัยสงครามจากสยามและเวียดนาม ทำให้การพัฒนาท่าเรือต้องหยุดชะงักลงใน ค.ศ. 1865 เจ้านโรดมที่1 ได้ปรับปรุงท่าเรือพนมเปญ เพื่อสนับสนุนการลงทุนและอุตสาหกรรมในประเทศ ต่อมาในช่วงกลางศตวรรษที่ 19ฝรั่งเศสเข้ามาพัฒนาก่อสร้างท่าเรือให้ทันสมัย เพื่อเป็นศูนย์กลางอุตสาหกรรมสิ่งทอ ยา เครื่องใช้ไฟฟ้า และโรงสีข้าวโดยในปี 1905 ฝรั่งเศสก่อสร้างทุ่นเทียบเรือ(pontoon)2 ทุ่นขนาด 40เมตรและในระหว่าง ค.ศ.1952-1960ได้ก่อสร้างท่าเทียบเรือคอนกรีตความยาว185เมตร และความลึกหน้าท่า 12 เมตร

        ในช่วงสงครามเวียดนาม (ทศวรรษที่ 1960)กองทัพเวียดนามเหนือใช้กัมพูชาเป็นฐานทัพ ชาวกัมพูชาจึงหนีสงครามเข้ามาในท่าเรือพนมเปญ โดยปี 1970 มีผู้อาศัยอยู่ในบริเวณท่าเรือมากกว่าสองล้านคน รวมถึงชนชั้นสูงและผู้มีการศึกษาเป็นจำนวนมากต่อมาในช่วง ค.ศ.1975-1979 ท่าเรือแห่งนี้ปิดให้บริการ เนื่องจากท่าเรือถูกครอบครองโดยกองทัพเขมรแดง หลังจากเขมรแดงแพ้สงคราม การพัฒนาท่าเรือพนมเปญเริ่มต้นอีกครั้ง แต่เนื่องจากเขมรแดงได้สังหารชาวกัมพูชาที่มากศึกษาเป็นจำนวนมาก ทำให้การฟื้นฟูและพัฒนาประเทศเป็นไปได้ด้วยความยากลำบาก โดยเฉพาะสาธารณูปโภคหลักของประเทศ ในปี 1990กัมพูชาเริ่มฟื้นฟูประเทศ เพื่อสร้างเสถียรภาพทางการเมือง เศรษฐกิจ และสังคม โดยอาศัยเงินลงทุนและเงินช่วยเหลือจากต่างประเทศ เช่น ออสเตรเลีย ฝรั่งเศสและญี่ปุ่น รวมถึงเงินกู้ยืมจากสถาบันการเงินต่างประเทศ เพื่อสร้าง ปรับปรุง และพัฒนาสาธารณูปโภคและสิ่งอำนวยความสะดวกต่าง ๆ รวมถึงท่าเรือพนมเปญ

ทำเลที่ตั้งท่าเรือ

        ท่าเรือพนมเปญตั้งอยู่ในกรุงพนมเปญ เมืองหลวงของประเทศกัมพูชา โดยตั้งอยู่ริมแม่น้ำโตนเลสาบ (Tonle Sap River) ห่างจากจุดที่บรรจบกับแม่น้ำโขง ประมาณ 3-4 กิโลเมตร2 และตั้งอยู่ที่ ละกิจูด11 ํ 35' เหนือ ลองกิจูด 104 ํ55' ตะวันออก3


ที่ตั้งของเมืองพนมเปญ
ที่มา: Cambodia Inland Waterway Navigation. Related Organisations- Phnom Penh Autonomous Port-Presentation[Online]. Available from:http://www.ciwn.mpwt.gov.kh/images/stories/Pdf_files/related_org/Presentation_PPAP.pdf [30 April, 2012].

การบริหารท่าเรือและประกอบการท่าเรือ

        ท่าเรือพนมเปญอยู่ภายใต้การดูแลของกระทรวงโยธาธิการและการขนส่ง (Ministry of Public Works and Transport)4 และกระทรวงการคลังและเศรษฐกิจ (Ministry of Finance and Economic) โดยทั้งสองกระทรวงส่งตัวแทนเข้ามาบริหารและประกอบการท่าเรือร่วมกับตัวแทนจากเทศบาลเมืองพนมเปญ และตัวแทนพนักงานท่าเรือ5

สิ่งอำนวยความสะดวกในท่าเรือ

        ท่าเรือพนมเปญ ประกอบด้วย ท่าเทียบเรือตู้สินค้า ท่าเทียบเรือในประเทศ ท่าเรือโดยสาร และสถานีตู้สินค้านอกท่า(Inland Container Depot)6 โดยมีรายละเอียดดังนี้

        - ท่าเทียบเรือตู้สินค้าความยาว 300 เมตร และกว้าง 20เมตรขีดความสามารถขนถ่ายตู้สินค้า 42,000 TEUs ต่อปี
        - ท่าเทียบเรือในประเทศความยาว 333 เมตร ขนถ่ายสินค้าส่วนใหญ่เป็นน้ำมันและก๊าซจากท่าเรือพนมเปญไปยังจังหวัดกำปงจาม เสียมเรียบ และจังหวัดอื่น ๆ
        - ท่าเทียบเรือโดยสาร ประกอบด้วยทุ่นเทียบเรือ 2 ทุ่น ยาว 45 เมตร และกว้าง 15 เมตร
        - สถานีตู้สินค้านอกท่า มีพื้นที่รวม 92,000 ตารางเมตร
        - ทุ่นผูกเรือกลางน้ำ รวม 101 ทุ่น ประกอบด้วยทุ่นบริเวณท่าเรือพนมเปญ-กอมแซมนอร์ (KaomSamnor)จำนวน 56 ทุ่น และบริเวณท่าเรือพนมเปญ-กำปงจาม 45 ทุ่น


ท่าเทียบเรือในท่าเรือพนมเปญ
ที่มา: Cambodia Inland Waterway Navigation. Related Organisations- Phnom Penh Autonomous Port-Presentation[Online]. Available from:http://www.ciwn.mpwt.gov.kh/images/stories/Pdf_files/related_org/Presentation_PPAP.pdf [1 May, 2012].


แผนพัฒนาท่าเรือในอนาคต

        ท่าเรือพนมเปญกำลังก่อสร้างท่าเทียบเรือตู้สินค้าใหม่ อยู่ห่างจากท่าเรือเดิม 25 กิโลเมตร ความยาวหน้าท่า 300 เมตร และกว้าง 22 เมตรสามารถรองรับการขนถ่ายตู้สินค้าเพิ่มขึ้น 120,000 TEUs ทำให้ท่าเรือมีขีดความสามารถในการรับตู้สินค้ารวม 300,000 TEUs ต่อปีท่าเรือแห่งนี้ก่อสร้างโดยบริษัท Shanghai Construction (Group) General Company และใช้เงินกู้จากรัฐบาลจีนจำนวน 28.2 ล้านเหรียญสหรัฐฯ คาดว่าจะแล้วเสร็จและเปิดให้บริการภายใน ค.ศ.2012 ภายในท่าเรือแห่งใหม่ยังประกอบด้วยสิ่งอำนวยความสะดวกอื่นๆ ได้แก่ เขตเศรษฐกิจพิเศษ (Special Economic Zone) เขตแปรรูปเกษตรกรรม (Agricultural Processing Zone) และเขตอุตสาหกรรม (Industrial Zone) โดยการพัฒนาท่าเรือนี้สอดคล้องกับแผนพัฒนาท่าเรือไคเมป(CaiMep) ในเวียดนาม เพราะท่าเรือทั้งสองสามารถเชื่อมต่อกันโดยใช้แม่น้ำโขง7


เส้นทางเรือระหว่างท่าเรือพนมเปญกับท่าเรือไคเมป
ที่มา: Cambodia Inland Waterway Navigation. Related Organisations- Phnom Penh Autonomous Port-Presentation[Online]. Available from:http://www.ciwn.mpwt.gov.kh/images/stories/Pdf_files/related_org/Presentation_PPAP.pdf [3 May, 2012].




1World Port Source.Port of Phnom Penh[Online].Available from: http://www.worldportsource.com/ports/KHM_Port_of_Phnom_Penh_1598.php [29 April, 2012].

2Institute of Developing Economies Japan External Trade Organization (IED-JETRO).Intra and Inter City Connectivity in the Mekong Region/Chapter 3 Economic Corridors and Industrial Estates, Ports and Metropolitan and Alternative Roads in Cambodia[Online]. Available from:http://www.ide.go.jp/English/Publish/Download/Brc/06.html [1 May, 2012].

3Phnom PenhAutonomous Port.About Us/Introduction to PPAP [Online].Available from:http://www.ppap.com.kh/about_us/introducton_to_ppap.htm [30 April, 2012].

4 Phnom PenhAutonomous Port.About Us/Introduction to PPAP [Online].

5 Institute of Developing Economies Japan External Trade Organization (IED- JETRO).Intra and Inter City Connectivity in the Mekong Region/Chapter 3 Economic Corridors and Industrial Estates, Ports and Metropolitan and Alternative Roads in Cambodia[Online].

6Cambodia Inland Waterway Navigation.Related Organisations-/Phnom Penh Autonomous Port/Presentation[Online]. Available from:http://www.ciwn.mpwt.gov.kh/images/stories/Pdf_files/related_org/Presentation_PPAP.pdf [30 April, 2012].

7 Cambodia Inland Waterway Navigation.Related Organisations- Phnom Penh Autonomous Port-Presentation[Online]. Available from:http://www.ciwn.mpwt.gov.kh/images/stories/Pdf_files/related_org/Presentation_PPAP.pdf [30 April, 2012].
ท่านคือผู้เข้าชมคนที่
สงวนลิขสิทธิ์ สถาบันการขนส่ง จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ชั้น 6 อาคารประชาธิปก-รำไพพรรณี ถนนพญาไท ปทุมวัน กรุงเทพ ฯ 10330 Email : tri@chula.ac.th