ท่าปีนัง (Penang Port)

จัดทำข้อมูลโดย : สุมาลี สุขดานนท์
ปีที่จัดทำ : มิถุนายน 2554

        ท่าเรือปีนังเป็นท่าเรือที่เก่าแก่ที่สุดท่าหนึ่งของมาเลเซีย ซึ่งมีส่วนสำคัญต่อการค้าและการขนส่งทางทะเลตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน ท่าเรือแห่งนี้ได้รับการพัฒนาให้ทันสมัย เพื่อให้สามารถแข่งขันกับท่าเรืออื่น ๆ ในบริเวณใกล้เคียง คือ ท่าเรือแคลง รวมถึงท่าเรือในภาคใต้ของไทย

เคดาห์ สยาม อังกฤษ กับการครอบครองเกาะปีนัง
        ศตวรรษที่ 17 เกาะปีนัง หรือที่ไทยเรียกว่า เกาะหมาก เป็นเพียงสถานที่จอดเรือสำหรับหลบพายุในช่วงฤดูมรสุมของกองเรือชาติต่าง ๆ เช่น อาหรับ จีน ฮอลันดา ฝรั่งเศส อินเดีย รวมถึงเป็นที่ซ่อนตัวของโจรสลัดซึ่งดักปล้นเรือสินค้าที่ผ่านช่องแคบมะละกา1 ช่วงกลางศตวรรษที่ 18-ต้นศตวรรษที่ 19 ปีนังและสิงคโปร์เป็นศูนย์กลางการค้าฝิ่นระหว่างอินเดียกับจีน โดยมีบริษัท อีสอินเดียตะวันออก เป็นผู้ส่งออกฝิ่นของอังกฤษ ในช่วงปี 1809 - 1819 ฝิ่นเป็นสินค้าส่งออกที่สำคัญของปีนังคิดเป็น 1 ใน 3 ของปริมาณการค้าในปีนังทั้งหมด และมีการดำเนินธุรกิจปลูกฝิ่นอย่างกว้างขวางและเป็นระบบ2

        ผู้ที่มีบทบาทสำคัญในการก่อตั้งปีนังให้เป็นเมืองท่าที่สำคัญในภูมิภาคนี้ คือ เซอร์ฟรานซิส ไลท์ (Sir Francis Light) พ่อค้าชาวอังกฤษและอดีตทหารเรือของกองทัพอังกฤษ โดยวันที่ 11 สิงหาคม 1786 ไลท์ขึ้นฝั่งที่เกาะปีนัง และเปลี่ยนชื่อเกาะเป็น Prince of Wales เพื่อเป็นเกียรติต่อเจ้าชายรัชทายาทของพระเจ้ายอร์จที่ 3 แห่งอังกฤษ3 ไลท์ได้เจรจากับสุลต่านแห่งเคดาห์เพื่อขอตั้งสถานีการค้าในนาม บริษัท อินเดียตะวันออกของอังกฤษ4

แผนที่ตั้งปีนังและโพรวินส์ เวลเลสลีย์
ที่มา : Wikipedia. Penang. [Online]. Available from:
http://www.en.wikipedia.org.Pemang [20 June 2011]


        ประวัติศาสตร์ไทยได้ระบุว่า ในปี 1776 (พ.ศ. 2329) สุลต่านแห่งเคดาห์หรือที่ไทยเรียกว่า "พระยาไทรบุรี"แข็งเมืองเนื่องจากไทยกำลังผลัดเปลี่ยนแผ่นดิน อีกทั้งไทยต้องยกทัพไปปราบปัตตานีซึ่งแข็งเมืองเช่นกัน เมื่ออังกฤษขอเช่าเกาะปีนัง พระยาไทรบุรีจึงยินยอมโดยมุ่งหวังว่าอังกฤษจะช่วยคุ้มครองให้หลุดพ้นจากอำนาจของสยาม5 อย่างไรก็ตามอังกฤษให้ความคุ้มครองเฉพาะเกาะปีนังเท่านั้น เนื่องจากเกรงกลัวว่าจะเสียผลประโยชน์ทางการค้ากับสยาม ในปี 1790 สุลต่านแห่งเคดาห์ได้ว่าจ้างโจรสลัดบนเกาะปีนังเพื่อขับไล่อังกฤษออกแต่ไม่เป็นผล ในปีต่อมาเคดาห์ถูกบังคับให้ลงนามในสนธิสัญญากับอังกฤษ ยินยอมให้อังกฤษเช่าเกาะปีนังโดยได้รับค่าเช่าปีละ 6,000 เหรียญ6 และในปี 1800 อังกฤษได้เช่าแผ่นดินใหญ่ตรงข้ามเกาะปีนังด้วยค่าเช่าปีละ 4,000 เหรียญ และเรียกดินแดนนี้ว่า โพรวินซ์ เวลเลสลีย์ (Province Wellesley) ปัจจุบันรัฐปีนังยังคงจ่ายค่าเช่าเกาะปีนังแก่สุลต่านของเคดาห์เป็นเงิน 18,800 ริงกิต ทุกปี7 ในขณะที่เคดาห์ยังคงเมืองขึ้นของไทยจนถึงปี ค.ศ. 1811 และอยู่ภายใต้การควบคุมของไทยจนกระทั่งมีการลงนามในสนธิสัญญาอังกฤษ - สยาม หรือสนธิสัญญากรุงเทพ ในปี 19098

        ในปี 1805 ปีนังกลายเป็นเมืองท่าที่สำคัญเช่นเดียวกับเมืองกัลกัตตา บอมเบย์ และมัทราส มีแรงงานชาวอินเดียและจีนเข้ามาทำงานเป็นจำนวนมาก9 ท่าเรือปีนังถูกประกาศให้เป็นท่าเรือปลอดภาษี มีพ่อค้าชาวจีน อินเดีย ยุโรป ไทย พม่า และหมู่เกาะมลายู เข้ามาซื้อขายแลกเปลี่ยนสินค้า สินค้าที่สำคัญ ได้แก่ ใบชา ลูกจันทน์และกานพลูที่ปลูกในท้องถิ่น เครื่องเคลือบดินเผาของจีน พริกไทยของอาเจะห์ (Acheh) และสิ่งทอของอินเดีย10

         ในปี 1826 อังกฤษได้ผนวกปีนังไว้ในอาณานิคมช่องแคบ (Strait Settlement) ซึ่งประกอบด้วยดินแดน 3 ส่วน คือ ปีนัง ดินดิงส์ (Dindings) และโพรวินซ์ เวลเลสลีย์ มะละกา และสิงคโปร์ จนกระทั่งปี 1963 ได้มีการสถาปนามาเลเซียในเป็นประเทศเอกราช ปีนังกลายเป็น 1 ใน 13 รัฐของประเทศสหพันธ์รัฐมาเลเซีย และปีนังได้รับการพัฒนาอย่างต่อเนื่องให้เป็นเมืองท่าที่สำคัญของมาเลเซีย

ทำเลที่ตั้งของท่าเรือ
        ท่าเรือปีนังตั้งอยู่ที่ ละติจูดที่ 05 ํ23' 18" องศาเหนือ ลองกิจูด 100 ํ 21' 7" องศาตะวันออก อยู่ใกล้ช่องแคบมะละกาในคาบสมุทรมลายู11

การบริหารจัดการท่าเรือ
        Penang Port Commission (PPC) เป็นหน่วยงานที่ดูแลและรับผิดชอบการพัฒนาท่าเรือปีนังทั้งท่าเทียบเรือสินค้าและท่าเทียบเรือโดยสาร PPC ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 1 มกราคม ค.ศ.1956 ตามกฎหมาย Penang Port Commission Act 1955 และอยู่ภายใต้กระทรวงการขนส่ง เมื่อรัฐบาลมาเลเซียมีแนวคิดในการแปรรูปรัฐวิสาหกิจภายใต้พระราชบัญญัติแปรรูปท่าเรือ

แผนผังท่าเรือปีนัง
ที่มา : Penang Port Sdh.,Bhd. Penagn Port Penang Free
Commercial Zone, n.d.
1990 (Ports Privatization Act 1990) ในวันที่ 1 มกราคม 1994 ได้มีการจัดตั้งบริษัท Penang Port Sdn.Bhd. (PPSB) เพื่อบริหารจัดการและประกอบการท่าเรือปีนัง ส่วน PPC ทำหน้าที่เป็นเจ้าของท่าเรือ (Land Lord) และดำเนินงานเกี่ยวกับเขตปลอดอากร ( Free Commercial Zone: FCZ)12

สิ่งอำนวยความสะดวกในท่าเรือ
        ท่าเรือปีนังเป็นท่าเรือที่มีเอกลักษณ์เฉพาะ เพราะมีอาณาบริเวณตั้งอยู่ทั้งบนเกาะปีนัง และบนแผ่นดินใหญ่ โดยท่าเทียบเรือบนเกาะปีนังตั้งอยู่เมืองยอร์จทาวน์ (George Town) ซึ่งเป็นเมืองหลวงของรัฐปีนัง บริเวณชายฝั่งตะวันออกเฉียงเหนือของเกาะปีนัง ส่วนท่าเทียบเรือบนแผ่นดินใหญ่ตั้งอยู่ในเมืองบัตเตอร์เวอร์ท (Butterworth)

ท่าเทียบเรือบนเกาะปีนัง
        เกาะปีนังประกอบท่าเทียบเรือ 3 ท่า คือ ท่าเทียบเรือ Swettemham Pier Cruise ท่าเทียบเรือ Tanjong City Marina และท่าเทียบเรือ Pangkalan Raja Tun Uda Ferry ให้บริการเรือโดยสารทั้งในและระหว่างประเทศ มีรายละเอียด ดังนี้




- Swettemham Pier Cruise
        Swettemham Pier Cruise Terminal เป็นท่าเทียบเรือสำราญที่สำคัญของเกาะปีนัง ได้มีการก่อสร้างและ

ท่าเทียบเรือ Swettenham Pier Cruise
ที่มา : Penang Port Commission. Facilities & Services -
Swettenham Pier Cruise Terminal.[Online]
. Available from:
http://www.penangport.gov.my/Facilities6.aspx [22 June 2011]

ท่าเทียบเรือ Tanjong City Marina
ที่มา : Penang-vacations.com. Tanjong City Marina.[Online].
Available from: http://www.penang-vacations.com/tanjong-city-
marina.html
[22 June 2011]
ปรับปรุงท่าเทียบเรือใหม่ซึ่งเริ่มให้บริการในเดือนพฤศจิกายน 2552

        ท่าเทียบเรือมีลักษณะเป็นรูปตัว T ความยาวหน้าท่ารวม 400 เมตร ความกว้าง 25 เมตร ความลึกหน้าท่า 12 เมตร ประกอบด้วยท่าเทียบเรือด้านนอก (Outer Berth) และด้านใน (Inner Berth) อย่างละ 2 ท่า สามารถจอดเรือได้ 4 ลำ และรองรับเรือโดยสารขนาดใหญ่ที่มีผู้โดยสารมากกว่า 2,000 คนในคราวเดียว และรับเรือขนาดสูงสุด 90,000 ตัน มีอาคารอำนวยการ 2 ชั้น 1 หลัง เพื่อให้บริการผู้โดยสาร นอกจากนี้ทิศเหนือของท่าเทียบเรือมีทุ่นผูกเรือสำหรับเรือโดยสารในประเทศ 1 ทุ่น และทิศใต้มีทุ่นผูกเรือโดยสารระหว่างประเทศ 1 ทุ่น13

- Tanjong City Marina
        ท่าเทียบเรือ Tanjong City Marina หรือที่เรียกกันว่า Church Street Pier มีพื้นที่ติดชายฝั่งยาว 1.6 เฮกเตอร์ ใกล้กับท่าเทียบเรือ Pangkalan Raja Tun Uda Ferry และอยู่ในบริเวณที่ UNESCO กำหนดเป็นมรดกโลก ท่าเทียบเรือให้บริการจอดเรือยอร์ช มีท่าเทียบเรือย่อย 102 ท่า ซึ่งสามารถจอดเรือที่มีความยาวตั้งแต่ 11 เมตร ถึง 50 เมตร จำนวน 140 ลำ และความยาวหน้าท่าเฉลี่ย 4 เมตร14

- Pangkalan Raja Tun Uda Ferry
        Pangkalan Raja Tun Uda Ferry เป็นท่าเทียบเรือโดยสารข้ามฟาก

เรือโดยสารข้ามฟากเกาะปีนัง
ที่มา : Penang Port Commission. Facilities & Services -
Ferry Services. [Online]
. Available from:
http://www.penangport.gov.my/Facilities7.aspx [22 June 2011]
ตั้งอยู่ที่ยอร์จทาวน์ บนเกาะปีนังให้บริการเรือข้ามฟาก ไปยัง ท่าเทียบเรือ Pangkalan Sultan Abdul Halim Ferry ณ เมืองบัตเตอร์เวอร์ทบนแผ่นดินใหญ่15 มีเรือโดยสารข้ามฟากให้บริการจำนวน 8 ลำ16 ซึ่งนอกจากขนส่งผู้โดยสาร บริเวณดาดฟ้าและชั้นล่างของเรือสามารถบรรทุกยานพาหนะ การเดินทางข้ามฟากใช้เวลาประมาณ 15 - 20 นาที17







ท่าเทียบเรือบนแผ่นดินใหญ่
        ท่าเทียบเรือบนแผ่นดินใหญ่มี 5 ท่า ประกอบด้วยท่าเทียบเรือสินค้า 4 ท่า ได้แก่ ท่าเทียบเรือ North Butterworth Container Terminal ท่าเทียบเรือ Butterworth Wharves ท่าเทียบเรือ Vegetable Oil Tanker Pier ท่าเทียบเรือ Prai Bulk Cargo Terminal และท่าเทียบเรือโดยสาร Pangkalan Sultan Abdul Halmim Ferry รายละเอียดท่าเทียบเรือมี ดังนี้

- North Butterworth Container Terminal (NBCT)
        ท่าเทียบเรือ NBCT มีความยาวหน้าท่า 1,500 เมตร หน้าท่าลึก 12 เมตร มีขีดความสามารถในการรับตู้สินค้าประมาณ 2,000,000 TEUs ต่อปี ลานตู้สินค้าสามารถรองรับตู้สินค้าบนพื้น 4,400 TEUs และสถานีตู้สินค้า (Container freight station) พื้นที่ 8,400 ตารางเมตร18

ท่าเทียบเรือ North Butterworth Container Terminal
ที่มา : Penang Port Commission. Facilities & Services-North
Butterworth Container Terminal. [Online]
. Available from:
http://www.penangport.gov.my/Facilities2.aspx [21 June 2011]

ท่าเทียบเรือ Prai Bulk Cargo Terminal
ที่มา : Penang Port Commission. . Facilities & Services
-Prai Bulk Cargo Terminal Facilities & Services -Prai
Bulk Cargo. [Online]
. Available from:
http://www.penangport.gov.my/Facilities4.aspx
[21 June 2011]


- Butterworth Wharves
        ท่าเทียบเรือนี้มีท่าเทียบเรือย่อย 6 ท่า ประกอบด้วย ท่าเทียบเรือตู้สินค้า 2 ท่า มีความยาวหน้าท่ารวม 331 เมตร และความลึกหน้าท่า 9 เมตร ลานตู้สินค้าสามารถรองรับตู้สินค้าบนพื้น 1,500 TEUs สถานีตู้สินค้าพื้นที่ 11,892 ตารางเมตร ส่วนท่าเทียบเรือที่เหลืออีก 4 ท่า เป็นเรือท่าเทียบเรือสินค้าทั่วไป มีความยาวหน้าท่ารวม 715 เมตร และความลึกหน้าท่า 9 เมตร สิ่งอำนวยความสะดวกอื่น ๆ ได้แก่ โรงพักสินค้า 3 หลัง พื้นที่ 9,615 ตารางเมตร และคลังสินค้า 1 หลัง พื้นที่ 1,672 ตารางเมตร19 ท่าเรือขนถ่ายสินค้าหลายประเภท เช่น น้ำมันปาล์ม น้ำตาล ข้าว เหล็ก และเครื่องจักร เป็นต้น20

- Vegetable Oil Tanker Pier (VOTP)
        ท่าเทียบเรือ VOTP ตั้งอยู่ทางทิศใต้ของ Butterworth Wharves เป็นท่าเทียบเรือเฉพาะกิจเพื่อขนถ่ายน้ำมันพืช ขนถ่ายด้วยระบบท่อและจัดเก็บในถัง (Tank Farm) สำหรับบริษัทเอกชน21

- Prai Bulk Cargo Terminal (PBCT)
        ท่าเทียบเรือ PBCT ประกอบด้วย ท่าเทียบเรือด้านนอก 3 ท่า ความยาวหน้าท่ารวม 588 เมตร ความลึก 11 เมตร ท่าเทียบเรือด้านใน 1 ท่า ความยาว 154 เมตร ความลึกหน้าท่า 7.5 และหลักผูกเรือสำหรับขนถ่ายสินค้าอันตราย ความยาว 44 เมตร ความลึกหน้าท่าประมาณ 11 เมตร ให้บริการขนถ่ายสินค้าเทกองแห้งและสินค้าเหลว เช่น เมล็ดพืช ถั่วเหลือง น้ำตาลทราย ปิโตรเลียมชนิดเหลว เคมีภัณฑ์ และสินค้าอันตราย
        ท่าเทียบเรือมีคลังสินค้า 14 หลัง พื้นที่รวม 4.7 เฮกเตอร์ ประกอบด้วย คลังสินค้าทั่วไป 10 หลัง พื้นที่ 55,000 ตารางเมตร คลังสินค้าที่ใช้เป็นกันชนสำหรับดำเนินงานในท่าเรือ (Buffer Godown) 2 หลัง พื้นที่ 11,148 ตารางเมตร คลังสินค้าเอกชน 2 หลัง พื้นที่ 33,996 ตารางเมตร22

- Pangkalan Sultan Abdul Halim Ferry
        Pangkalan Sultan Abdul Halim Ferry Terminal เป็นท่าเทียบเรือโดยสาร ตั้งอยู่ที่บัตเตอร์เวอร์ท

เทียบเรือ Pangkalan Sultan Abdul Halim Ferry Terminal
ที่มา : Will. Penang Ferry Terminal. [Online]. Available from:
http://www.flickr.com/photos/will47/4136977831/ [22 June 2011]
ให้บริการเรือข้ามฟาก ไปยังท่าเทียบเรือ Pangkalan Raja Tun Uda Ferry ใน เมืองยอร์จทาวน์บนเกาะปีนัง23 (รายละเอียดดูในท่าเทียบเรือ Pangkalan Raja Tun Uda Ferry)

สิ่งอำนวยความสะดวกอื่นๆ
        นอกจากนี้ท่าเรือปีนังยังมีสิ่งอำนวยความสะดวกเพื่อสนับสนุนการค้าและการขนส่งดังนี้
        - เขตปลอดอากร
        ท่าเรือปีนังมีเขตปลอดอากรที่ท่าเทียบเรือ Butterworth Wharves เริ่มให้บริการเมื่อ 20 มิถุนายน 1996 ในเขตพื้นที่ 56 เฮคเตอร์ เพื่อตอบสนองกิจกรรมทางการค้าต่าง ๆ ภายใต้พระราชบัญญัติเขตปลอดอากรปี 1990 (Free Zone Act 1990) และข้อบังคับเขตปลอดอากร 1991 (Free Zone Regulations 1991) มีจุดประสงค์เพื่อส่งเสริมและพัฒนาภาคการผลิตและเศรษฐกิจของมาเลเซีย สนับสนุนกิจกรรมด้านการนำเข้าส่งออก รวมถึงการกระจายสินค้า และสินค้าเปลี่ยนถ่ายเรือ (Transshipment) โดยไม่ต้องชำระภาษี เช่น ภาษีสรรพสามิต ภาษีการขาย หรือภาษีการบริการ เป็นต้น24

        - อู่เรือ
        ท่าเรือปีนังมีอู่เรือให้บริการซ่อมเรือและบำรุงรักษาเรือพาณิชย์ขนาดไม่เกิน 700 ตัน ตั้งอยู่บริเวณ Bagan Dalam Dockyard25

แผนพัฒนาท่าเรือในอนาคต
        ท่าเรือปีนังมีโครงการพัฒนาต่าง ๆ ดังนี้26
        - การขุดลอกร่องน้ำทางทิศเหนือ (North Channel) จาก 11 เมตร เป็น 14.5 เมตร เพื่อรองรับเรือแม่
        - การพัฒนาท่าเทียบเรือ PBCT ให้เป็นท่าเทียบเรือสินค้าเทกองที่ทันสมัยเพื่อขนถ่าย หินปูน (limestones) แร่เหล็ก และซีเมนต์ ท่าเทียบเรือที่ได้รับการพัฒนาแล้วจะมีความลึกหน้าท่า 14 เมตร สามารถรับเรือขนาด Panamax และมีสายพานลำเลียงเพื่อบรรทุกขนถ่ายสินค้าซึ่งเชื่อมต่อถึงโรงพักสินค้าของเอกชน
        - โครงการก่อสร้าง Centralised Tankage Facilities (CTF) เพื่อเป็นศูนย์เก็บรักษาสินค้าเหลว ท่าเทียบเรือนี้ตั้งอยู่ในบริเวณ Bagan Ajam Toll ใกล้ถนนวงแหวนบัตเตอร์เวอร์ทรอบนอก (Butterworth Outer Ring Road) ร่องน้ำลึกประมาณ 13 เมตร รองรับเรือขนาด 50,000 เดทเวทตัน ประกอบด้วยพื้นที่ประมาณ 100 เอเคอร์ ติดกับชายฝั่ง สิ่งอำนวยความสะดวกในการขนถ่ายน้ำมันและก๊าซ เช่น ถังเก็บ ท่อลำเลียง และคลังสินค้า เป็นต้น การก่อสร้างจะเสร็จสิ้นในปี 2013 และคาดว่าจะมีสินค้าเหลวผ่านท่า 700,000 เมตริกตันต่อเดือน
        - โครงการถมทะเล 1,000 เอเคอร์ ทางทิศเหนือของท่าเทียบเรือ NBCT เพื่อก่อสร้างลานตู้สินค้า และพื้นที่เพื่อกิจกรรมเพิ่มมูลค่าต่าง ๆ เช่น เขตปลอดอากร ศูนย์กระจายสินค้า (Distripark) ศูนย์ตรวจปล่อยตู้สินค้านอกท่า (Inland Clearance Depot) ห้องเย็นและศูนย์อาหารฮาลาล (Halal Hub) และถังเก็บรักษาสินค้าเหลว

งานวิจัยที่เกี่ยวข้อง
สุมาลี สุขดานนท์. วิเคราะห์ผลกระทบวิกฤตการณ์ทางเศรษฐกิจที่มีต่อการค้าและการขนส่งในสามเหลี่ยมเศรษฐกิจ: กรณีไทย-มาเลเซีย.
        กรุงเทพมหานคร: สถาบันพาณิชยนาวี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2542.

บทความที่เกี่ยวข้อง
สุมาลี สุขดานนท์. การครอบครองคาบสมุทรมลายูของมหาอำนาจตะวันตก. [สายตรง]. สถาบันการขนส่ง จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2554.
        แหล่งที่มา: http://www.tri.chula.ac.th/triresearch/malau/malau.html
สุมาลี สุขดานนท์. สงครามฝิ่น. [สายตรง]. สถาบันการขนส่ง จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2554. แหล่งที่มา:
        http://www.tri.chula.ac.th/triresearch/hongkongport/poppy.html



1Wikipedia. History of Penang [Online]. Available from: http://en.wikipedia.org/wiki/History_of_Penang [14 June 2554].

2Carl A.Trocki. Koh Saeng Tat and the Asian Opium Farming Business [Online] The Penang Story-International Conference 2002. Available from: http://www.penangstory.net.my/conference-content-abstracts(b).html [13 July 2011].

3Wikipedia. Francis Light. [Online]. Available from: http://en.wikipedia.org/wiki/Francis_Light [14 June 2554].

4Wikipedia. Penang. [Online]. Available from: http://en.wikipedia.org/wiki/Penang [14 June 2554].

5Penang Port Commission. History of Penang. [Online]. Available from: http://www.penangport.gov.my/PenangHistory.aspx [15 June 2011].

6หอมรดกไทย. ประเทศเพื่อนบ้านของไทย : มาเลเซีย [สายตรง] โครงการเฉลิมพระเกียรติเนื่องในพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษาครบ 6 รอบ 5 ธันวาคม 2542. แหล่งที่มา: http://www1.tv5.co.th/service/mod/heritage/nation/neighbour/ malaysia2.htm [1 มีนาคม 2554].

7Ibid.

8Ibid.

9Ibid.

10Ibid.

11Penang Port Commission. History of Penang. [Online]. Available from : http://www.penangport.gov.my/PenangHistory.aspx [15 June 2011].

12World Port Source. Port of Penang. [Online]. Available from : http://www.worladportsource.com/ports/MYS_Port_of_ Penang_1425.php [20 June 2011].

13Penang Port Commission. PPC-Background. [Online]. Available from : http://www.penangport.gov.my/Background.aspx [20 June 2011].

14Penang Port Commission. Facilities & Services-Swettenham Pier Cruise Terminal. [Online]. Available from http://www.penangport.gov.my/Facilities6.aspx [22 June 2011].

15Penang Port Commission. Facilities & Services-Tanjong City Marina. [Online]. Available from http://www.penangport.gov.my/Facilities5.aspx [22 June 2011].

16Penang Port Sdn. Bhd. Services-Ferry Services. [Online]. Available from : http://www.penangport.com.my/v3/services/index.htm [22 June 2011].

17Ibid.

18Penang Port Commission. Facilities & Services-Ferry Services. [Online]. Available from http://www.penangport.gov.my/Facilities7.aspx [22 June 2011].

19Penang Port Commission. Facilities & Services-North Butterworth Container Terminal. [Online]. Available from http://www.penangport.gov.my/Facilities2.aspx [21 June 2011].

20Penang Port Commission. Facilities & Services-Butterworth Deep Water Wharve. [Online]. Available from http://www.penangport.gov.my/Facilities2.aspx [21 June 2011].

21Penang Port Commission. Facilities & Services - Butterworth Wharves and Vegetable Oil Tanker Pier. [Online]. Available from http://www.penangport.gov.my/Facilities8.aspx [22 June 2011].

22Ibid.

23Penang Port Sdn. Bhd. About Penang Port. [Online]. Available from: http://www.penangport.com.my/v3/services/index.htm [20 June 2011].

24Penang Port Sdn. Bhd. Services-Ferry Services. [Online]. Available from: http://www.penangport.com.my/v3/services/index.htm [22 June 2011].

25Penang Port Commission. Facilities & Services-Free Comercial Zone. [Online]. Available from: http://www.penangport.gov.my/Facilities1.aspx [22 June 2011].

26Penang Port Commission. Facilities & Services-Ancillary Facilities. [Online]. Available from: http://www.penangport.gov.my/Facilities9.aspx [22 June 2011].

27Penang Port Commission. Future Development. [Online]. Available from: http://www.penangport.gov.my/FutureDevelopment.aspx [22 June 2011].
ท่านคือผู้เข้าชมคนที่
สงวนลิขสิทธิ์ สถาบันการขนส่ง จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ชั้น 6 อาคารประชาธิปก-รำไพพรรณี ถนนพญาไท ปทุมวัน กรุงเทพ ฯ 10330 Email : tri@chula.ac.th