ชื่อโครงการ :วิเคราะห์ผลกระทบวิกฤตการณ์ทางเศรษฐกิจที่มีต่อการค้า และการขนส่งในสามเหลี่ยมเศรษฐกิจ : กรณีไทย-มาเลเซีย
ชื่อผู้วิจัย :
                รองศาสตราจารย์ ดร.อิทธิพล ปานงามที่ปรึกษา
                รองศาสตราจารย์ประวิทย์ สุรนีรนาถที่ปรึกษา
                นางสุมาลี สุขดานนท์หัวหน้าโครงการ
                นางสาวสุนันทา พัฒน์จันทร์หอมผู้ร่วมวิจัย
                นางสาวสุนทรี จิตติอรุณชัยผู้ช่วยโครงการ
                นายสุทธิ มนาปีผู้ช่วยโครงการ

เดือนปีที่เสร็จสิ้นโครงการ :กันยายน 2542

บทคัดย่อ

        งานวิจัยนี้ได้ทำการศึกษาผลกระทบของวิกฤตการณ์เศรษฐกิจที่เกิดขึ้นในช่วงปี 2539-2540 ที่มีต่อการค้าและการขนส่งระหว่างไทยกับมาเลเซีย โดยอาศัยข้อมูลปริมาณการค้าและการขนส่งระหว่างประเทศทั้งสอง ข้อมูลพื้นฐานทางเศรษฐกิจ และได้ทำการเก็บข้อมูลและสัมภาษณ์บุคคลและหน่วยงานต่าง ๆ ใน 5 จังหวัดชายแดนภาคใต้ของไทย และปีนัง

        แม้ว่าวิกฤตการณ์ทางเศรษฐกิจที่เกิดขึ้นมีผลกระทบต่อประเทศทั้งสามในโครงการ-สามเหลี่ยมเศรษฐกิจ โดยเฉพาะอย่างยิ่งประเทศไทยและประเทศอินโดนีเซียได้รับผลกระทบรุนแรงจนกระทั่งต้องขอความช่วยเหลือทางการเงินและทางวิชาการจากกองทุนการเงินระหว่างประเทศ แต่สำหรับการค้าชายแดนไทย-มาเลเซีย วิกฤตการณ์เศรษฐกิจที่เกิดขึ้นไม่มีผลกระทบต่อการค้าในระบบหรือการค้าที่ผ่านด่านศุลกากร การค้าชายแดนระหว่างไทยกับมาเลเซียมีปริมาณสูงขึ้นอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ปี 2538 และในปี 2540 อัตราการขยายตัวสูงสุดถึงร้อยละ 42 ของปีก่อนหน้านี้ ส่วนการค้านอกระบบได้รับผลกระทบบ้างในช่วงแรก เนื่องมาจากความผันผวนของค่าเงินของทั้งสองประเทศ แต่เมื่อค่าเงินของทั้งสองประเทศมีเสถียรภาพเพิ่มขึ้นกลับเป็นผลดีต่อการค้าของไทย เพราะค่าเงินบาทอ่อนตัวกว่าเมื่อเทียบกับเงินริงกิต

        การค้าระหว่างไทย-อินโดนีเซียไม่ได้รับผลกระทบจากวิกฤตการณ์ที่เกิดขึ้นเช่นกัน จะเห็นได้จากตั้งแต่ปี 2538 ถึง 2541 การค้าขายของทั้งสองประเทศเพิ่มสูงขึ้นมาตลอด โดยในปี 2539 มูลค่าการค้าสูงกว่าปี 2538 คิดเป็นร้อยละ 30.4 ปี 2540 สูงกว่าปี 2539 ร้อยละ 36.4 แม้ว่าปี 2541 การค้าของทั้งสองประเทศจะชะลอตัวลง แต่ก็ยังเพิ่มสูงกว่าปีก่อนหน้านี้ร้อยละ 19 ปัญหาเศรษฐกิจที่เกิดขึ้นทำให้โครงการพัฒนาบางโครงการต้องหยุดชะงักลง เช่น โครงการสร้างสะพานที่อำเภอแว้ง และมีผลกระทบต่อการพัฒนาโครงการสามเหลี่ยมเศรษฐกิจโดยรวม ทั้งนี้มาจากประเทศอินโดนีเซียซึ่งได้รับผลกระทบจากวิกฤตการณ์รุนแรงที่สุดจนทำให้โครงการต้องหยุดชะงักลง

        นอกจากนี้การวิจัยยังพบว่าอุปสรรคต่อการพัฒนาการค้าชายแดนและการขนส่งส่วนใหญ่มีสาเหตุมาจากกฎระเบียบของแต่ละประเทศที่ไม่เท่าเทียมกัน ตลอดจนข้อตกลงต่าง ๆ ทำให้เอกชนไทยตกเป็นฝ่ายเสียเปรียบอยู่ตลอดเวลา การแข่งขันระหว่างท่าเรือสงขลาและท่าเรือปีนัง ซึ่งเป็นประตูการค้าที่สำคัญของภาคใต้ของไทยนั้น ท่าเรือสงขลาตกอยู่ในฝ่ายเสียเปรียบ

        โครงการสามเหลี่ยมเศรษฐกิจแม้จะเริ่มต้นมาตั้งแต่ปี 2536 แต่การพัฒนาโครงการเป็นไปอย่างเชื่องช้าไม่สัมฤทธิผลเท่าที่ควร ทั้งนี้เพราะรัฐบาลไม่ได้ให้การสนับสนุนอย่างจริงจังและจริงใจ โครงการพัฒนาหลาย ๆ โครงการไม่สอดคล้องกับความต้องการของคนในท้องถิ่น จึงไม่ยังประโยชน์ให้แก่ท้องถิ่นได้อย่างแท้จริง คำหลัก : ท่าเรือ, การขนส่งในสามเหลี่ยมเศรษฐกิจ, การขนส่งในสามเหลี่ยมเศรษฐกิจ : กรณีไทย-มาเลเซีย, ท่าเรือปีนัง


Project Title : An Analysis of the Impacts of Economics Crisis on Trade and Transport in Indonesia-Malaysia-Thailand Growth Triangle : Thailand-Malaysia Case
Investigator :
                Assoc. Prof. Dr. Ittiphol Pan-NgumProject Advisor
                Assoc. Prof . Prawit SuraniranatProject Advisor
                Mrs. Sumalee SukdanontProject Team Leader
                Miss Sunanta PhatchanhomResearcher
                Miss Soontaree JittiarunchaiProject Assistant
                Mr. Suthi ManapeeProject Assistant

Month and Year : September, 1999

Abstract

        The study was conducted to assess the impacts of economics crisis which occurred during 1996-1997 on trade and transport in Indonesia-Malaysia-Thailand Growth Triangle(IMT-GT). It emphasised only on Malaysia and Thailand. The study was based upon basic economics data; the amount of cross border trade and the volume of cargoes transported between the two countries. Field-trips were made to the 5 provinces in the southern part of Thailand, namely Songkhla, Satul, Pattani, Naratiwas, and Yala, and Penang. Interviews were conducted on individuals and organisations in the aforementioned area.

        The economics crisis had affected the three countries in the IMT-GT. Thailand and Indonesia were affected so drastically that both had to require technical and financial assistance from the International Monetary Fund. However, it did not affect the formal cross border trade or the trade that passed through customs formality of the two countries. The trade had increased steadily since 1995. In 1997 the largest increase of trade amount were 42% of the previous year. For the informal cross border trade, it was slightly affected at the beginning. This was due to the unstabilised currency of the two countries. When they were stabilised, it benefited the Thai trade because Thai Baht was depreciated when compared to Malaysian Ringgit.

        The crisis did not affect the trade between Thailand and Indonesia as well. From 1995-1998 the trade value of the two countries increased continuously. The trade value of 1996 was higher than of 1995 30.4% and the trade value of 1997 was higher than of 1996 36.4%. The trade value of 1998 seemed to slow down, however, it was 19% higher than of the previous year.

        Some development projects such as bridge construction at Wang District in Naratiwas had to be suspended because of the economics problem. The crisis had an impact on the IMT-GT project as a whole since Indonesia which had been affected severely had to abruptly cease the project.

        Moreover, it was found that the obstacles to the cross border trade and transport development between Thailand and Malaysia were mostly caused by the differences in laws, regulations and agreements which disadvantaged the Thai private sectors. The competition between the two main gates for international trade of the area, Songkhla Port and Penang Port, the Thai port seemed to be less competitive.

        Even though the IMT-GT project had been implemented since 1993, a few improvements had been seen. This was because the Thai government did not seriously and sincerely support the project. Several development projects did not serve the needs of the locals, hence they were not truly beneficial.

Keywords : Port, Trade and Transport in Indonesia-Malaysia-Thailand Growth Triangle, Trade and Transport in Indonesia-Malaysia-Thailand Growth Triangle : Thailand-Malaysia Case, Penang Port

อ่านงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ได้ที่ห้องสมุดสถาบันการขนส่ง จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
สงวนลิขสิทธิ์ สถาบันการขนส่ง จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ชั้น 6 อาคารประชาธิปก-รำไพพรรณี ถนนพญาไท ปทุมวัน กรุงเทพ ฯ 10330 Email : tri@chula.ac.th